Jakie przedmioty rozszerzone na maturze pod kierunek studiów?
Redakcja Career Navigator · Aktualizacja:
Jakie przedmioty rozszerzone na maturze wybrać pod kierunek studiów, kiedy jeszcze nie wiesz dokładnie, co chcesz studiować? To jedno z pierwszych poważnych pytań w liceum i technikum. Od rozszerzeń zależy, na które kierunki będziesz mieć dobre szanse w rekrutacji, więc warto wybierać je świadomie, a nie tylko „bo kolega też”.
Zanim przejdziesz dalej, jedna ważna zasada: wszystko, co piszemy poniżej, to typowe wzorce. Każda uczelnia ustala zasady przyjęć samodzielnie w uchwale rekrutacyjnej i mogą się one zmieniać. Zawsze sprawdzaj aktualną uchwałę i stronę rekrutacji wybranej uczelni.
Jak uczelnie zwykle liczą wyniki matury
Na większości kierunków podstawą przyjęcia są wyniki matury przeliczane na punkty. Uczelnia wskazuje, które przedmioty się liczą, i często daje wybór, np. „jeden z: biologia, chemia, fizyka”. Wynik z poziomu rozszerzonego jest zwykle liczony korzystniej niż z podstawowego, a na części kierunków bez rozszerzenia z określonego przedmiotu trudno o konkurencyjny wynik.
Na niektórych kierunkach dochodzą dodatkowe elementy, np. egzaminy sprawdzające uzdolnienia artystyczne albo sprawnościowe. Szczegóły zawsze znajdziesz w zasadach konkretnej uczelni.
Przedmioty rozszerzone na maturze a grupy kierunków
Poniżej typowe wzorce. Traktuj je jako mapę, a nie gotową odpowiedź.
Kierunki medyczne i nauki o zdrowiu
Na kierunek lekarski i pokrewne najczęściej liczą się biologia i chemia na poziomie rozszerzonym, czasem z możliwością zamiany jednego z nich na fizykę lub matematykę. Na kierunkach takich jak pielęgniarstwo czy fizjoterapia zwykle wystarczy jeden przedmiot przyrodniczy, ale wymagania bywają różne.
Kierunki techniczne i informatyczne
Tu najczęściej kluczowa jest matematyka rozszerzona, a drugim przedmiotem bywa fizyka, informatyka lub chemia, zależnie od kierunku. Na informatyce matematyka rozszerzona jest zwykle bardzo ważna, a informatyka lub fizyka mogą być przedmiotem do wyboru.
Kierunki ekonomiczne
Ekonomia, finanse czy zarządzanie zwykle biorą pod uwagę matematykę, często także geografię, WOS albo język obcy. Na kierunkach ilościowych, jak analityka danych czy ekonometria, matematyka rozszerzona ma zwykle szczególne znaczenie.
Prawo i kierunki humanistyczne
Na prawo najczęściej liczą się przedmioty takie jak historia, WOS i język polski. Na filologiach zwykle ważny jest dany język obcy lub język polski, na historii czy kulturoznawstwie historia albo inne przedmioty humanistyczne.
Psychologia i nauki społeczne
Psychologia to kierunek, na którym uczelnie różnią się szczególnie mocno. Zwykle można wybierać spośród kilku przedmiotów, np. biologii, matematyki, WOS-u czy języka polskiego. Na socjologii czy pedagogice podobnie: lista przedmiotów jest zwykle szeroka.
Kierunki artystyczne
Na architekturę, grafikę, wzornictwo czy kierunki muzyczne zwykle oprócz matury liczy się egzamin praktyczny lub ocena portfolio. Na architekturze często dochodzi do tego matematyka. Przygotowanie do takich egzaminów trwa zwykle długo, więc warto zacząć wcześniej.
Poziom podstawowy, rozszerzony i dwujęzyczny
Na maturze każdy zdaje obowiązkowe przedmioty na poziomie podstawowym oraz co najmniej jeden przedmiot na poziomie rozszerzonym. Możesz też zdawać więcej przedmiotów dodatkowych. Uczelnie zwykle w różny sposób przeliczają wyniki z poziomu podstawowego i rozszerzonego, a część kierunków bierze pod uwagę tylko jeden z nich. Dlatego dwa rozszerzenia dobrze dobrane do Twoich planów zwykle dają więcej możliwości niż jedno.
Pamiętaj też, że rozszerzenie to nie tylko egzamin. W szkole oznacza dodatkowe godziny lekcji i większą ilość materiału przez kilka lat. Dobrze, jeśli to przedmiot, który Cię interesuje, bo wtedy łatwiej utrzymać motywację.
Co zrobić, jeśli jeszcze nie wiesz, co chcesz studiować
To całkowicie normalne. W takiej sytuacji dobrym celem jest zostawienie sobie jak największej liczby otwartych drzwi.
- Matematyka rozszerzona otwiera wiele kierunków: technicznych, ekonomicznych, informatycznych i części społecznych.
- Połączenie matematyki z biologią lub chemią zostawia furtkę do kierunków przyrodniczych i części medycznych.
- Język obcy na poziomie rozszerzonym przydaje się na wielu kierunkach jako przedmiot do wyboru.
- Wybieraj przedmioty, z których realnie możesz uzyskać dobry wynik, a nie tylko te, które dobrze wyglądają na papierze.
Pomyśl też o swoich zainteresowaniach. Rozszerzenie z przedmiotu, którego nie lubisz, oznacza dwa lub trzy lata intensywnej nauki. Jeśli trudno Ci ocenić, w którą stronę Cię ciągnie, możesz zacząć od darmowego testu wstępnego i przeczytać przewodnik Test predyspozycji zawodowych – jak działa i jak czytać wynik.
Gdy masz dwa odległe pomysły
Zdarza się, że wahasz się między bardzo różnymi kierunkami, np. medycyną i prawem albo informatyką i grafiką. Wtedy spróbuj znaleźć rozszerzenie wspólne dla obu ścieżek lub takie, które pasuje do większej liczby kierunków. Jeśli to niemożliwe, zastanów się, która opcja jest dla Ciebie ważniejsza, i dobierz przedmioty pod nią, a drugą traktuj jako plan B z innym zestawem możliwości.
Gdy wynik z przedmiotu może być słabszy
Jeśli kierunek wymaga przedmiotu, który sprawia Ci trudność, nie musisz od razu z niego rezygnować. Sprawdź, czy uczelnia pozwala wybrać inny przedmiot zamiast niego, i oceń uczciwie, ile pracy potrzebujesz, żeby nadrobić zaległości. Czasem lepiej wybrać przedmiot, z którego realnie zdobędziesz wysoki wynik, niż ten, który formalnie pasuje, ale da niski wynik.
Jak sprawdzić wymagania krok po kroku
- Wypisz dwa lub trzy kierunki, które Cię interesują, i kilka uczelni, które bierzesz pod uwagę.
- Na stronie rekrutacji każdej uczelni znajdź aktualną uchwałę rekrutacyjną.
- Sprawdź, które przedmioty się liczą i czy są do wyboru.
- Zaznacz przedmioty, które powtarzają się na Twojej liście najczęściej. To dobrzy kandydaci na rozszerzenia.
Zwróć też uwagę, czy uczelnia stawia minimalne wymagania, np. konieczność zdawania danego przedmiotu na określonym poziomie, oraz jak traktuje osoby, które zdawały maturę w innym systemie, np. maturę międzynarodową albo zagraniczną. Te informacje również znajdziesz w uchwale rekrutacyjnej.
Zasady mogą się zmieniać, dlatego wróć do nich jeszcze w klasie maturalnej. Jeśli masz wątpliwości, napisz do działu rekrutacji. Odpowiedź z uczelni jest zawsze pewniejsza niż informacja z forum.
Dobrym nawykiem jest prowadzenie prostej tabeli: w wierszach kierunki i uczelnie, w kolumnach przedmioty, które się liczą. Po kilku wpisach zobaczysz, które rozszerzenia pojawiają się najczęściej i które dają Ci najwięcej możliwości. Taką tabelę łatwo też pokazać rodzicom lub doradcy zawodowemu.
A co, jeśli zmienisz zdanie?
Zdarza się, że po wyborze rozszerzeń zainteresowania się zmieniają. Wtedy warto sprawdzić, czy możesz zmienić rozszerzenia w szkole, i pamiętać, że maturę z dodatkowego przedmiotu zwykle można zdawać także w kolejnych latach. Szczegółowe zasady podaje Centralna Komisja Egzaminacyjna. Więcej o tym, jak podejść do całej decyzji, przeczytasz w przewodniku Jak wybrać kierunek studiów?.
Sprawdź, co pasuje właśnie do Ciebie
Darmowy test wstępny zajmuje około 7 minut i pokazuje, jakie obszary studiów i pracy najlepiej pasują do Twoich zainteresowań.